Damar Erişimi


Diyaliz ne işe yarar?
Günlük yaşam sürecinde kanda zararlı atıklar oluşur. Bu atıklar vücuda zararlı maddelerdir. Bu zehirli atıklar kanın böbrekten geçişi sırasında süzülerek temizlenir ve idrar olarak vücuttan atılır. Bazı durumlarda böbrekler işlevini yerine getiremez ve üre dediğimiz ya da daha genel anlamda böbrek yetmezliği dediğimiz hastalık ortaya çıkar. İyileşebilir veya altta yatan hastalığa göre devamlı böbrek hastalıgı şeklinde yerleşebilir. Bu durumda kanda biriken zehirli atıkların temizlenmesi diyaliz dediğimiz yöntemle gerçekleşir.
Diyaliz işlemi kanın vücuttan alınıp böbrek işlevini gören bir filtreden geçirilerek temizlendikten sonra tekrar vücuda verilmesidir. Kan vücuttan alınırken damarlar kullanılır. Kolumuz veya bacağımızın yüzeyde görülen damarları diyaliz işlemi için yeterli değildir, yüksek akımlı kalın damarlara ihtiyaç vardır. Bu amaçla kalbe yakın büyük damarlar kullanılır. Buralara boyundan, omuzdan ya da kasıktan ulaşılır. Damar cerrahisi uzmanı tarafından buralara yerleştirilen kateter ile diyaliz işlemi gerçekleştirilir.

Kateter Takılması
Kateter takılması işlemi lokal anestezi altında yapılır. Özellikle yeni hastalarda zorluk teşkil etmez. Öncelikle boyun damarları tercih edilir. Takılan bu kateterin iki tane ucu ve yolu vardır. Hastadan kan alınmasında aynı anda kan verilmesinde kullanılır. Aynı kateter yaklaşık bir aylık süreçte diyaliz işleminin gerçekleşmesinde kullanılabilir. Daha uzun süreli diyaliz gerektiren durumlarda daha kalıcı çözümler düşünülmelidir. Üstelik hastanın boynunda veya omzunda sarkan kateter uçları ile yaşamını sürdürmesi yaşam kalitesini ve konforunu bozan bir durumdur. Bu noktada artık fistül dediğimiz damar erişim yolu devreye girer.

Fistül Cerrahisi
Koldaki atardamarlarda akım yüksektir, diyaliz için akımı yeterlidir. Ancak atardamarlar derinde seyreder ve her diyaliz seansında bulunup iğne ile girilmesi zordur. Derindeki atardamar ile yüzeydeki toplardamar birbiri ile ağızlaştırılır, bu iki boşluk arasındaki birleşmeye fistül adı verilir. Böylece yüzeyde, yüksek akımlı ve kolay ulaşılabilen bir damar elde edilmiş olur. Fistül ameliyatı da damar cerrahisi uzmanı tarafından yapılır. Lokal anestezi altında yapılan bir ameliyattır. Fistülün çalışabilmesi ve uzun yıllar kullanılabilmesi için koldaki damarların kalitesi oldukça önemlidir.