Damar Diyeti


Yazar: Durmuş Kaplan

Damar sağlığı için en iyi olan diyeti belirleme zamanı geldi

 

Periferik arter hastalığı için önerilen diyet kardiyovasküler hastalık artışı ile ilişkili yağ tiplerini azaltıcı etkiye sahip olmalıdır. En uygunu bu diyetin damar duvarında ve vücudun herhangi bir bölgesinde meydana gelen yangıyı (enflamasyon) azaltmalıdır.

Risk azaltımı için yaşam koşullarının düzenlenmesi ve bunun bir parçası olan diyet ile nelerin yapılabildiğini anlamak son derece önemlidir.

Aşağıda Amerikan Kalp Cemiyetinin (AHA, American Heart Association) önerileri doğrultusunda diyet önerileri bulacaksınız:

·      Doymuş yağları azaltın, bunlar total kalori alımınızın %5-6’sını geçmesin

·      Mono-ansatüre yağları (zeytin yağında bulunan oleic asit gibi) ve trans-yağları (süt, hayvansal yağ ve bazı bitki yağları gibi) azaltın.

·      Sodyum tüketiminiz günlük 1,5-2 gramı geçmesin, bu kabaca günlük 6 gram tuza eşdeğerdir

·      Günlük lif tüketimini 25-30 grama yükseltin

Diyetinizdeki bu değişiklikler ile kanda düşük dansiteli kolesterol (LDL), yani kötü kolesterol düzeyi ve kan basıncınız düşecektir.

Gerek AHA gerek Amerikan Kardiyoloji Derneği çeşitli çalışmalarda bu diyetlerin etkisini ortaya koymuşlardır. Aşağıda özetlenmiş diyetlerin ve beslenme şekillerinin kalp damar hastalıklarından koruduğu veya ilerlemesini yavaşlattığı kanıtlanmıştır.

·      Akdeniz tipi beslenme: Bu beslenme şekli ile iyi kolesterol (HDL-C) artışı düşük yağlı diyetlere göre daha fazla olmaktadır. Akdeniz tipi beslenme ağırlıklı olarak zeytin yağı, bezelye, fasulye ve mercimek gibi baklagillerden, rafine olmamış tahıl, meyve ve sebzeden oluşmaktadır. Ayrıca bolca balık, süt ve yogurt – peynir gibi süt ürünleri bu diyetin diğer ana unsurlarıdır. Kırmızı et ve et ürünleri bu diyette son derece kısıtlıdır. Tekrar hatırlatmak gerekirse; bu beslenme şeklinin faydaları çalışmalarla kanıtlanmıştır. Akdeniz tipi beslenme alışkanlığı periferik arter hastalığı olanlara mutlaka tavsiye edilmelidir.

·      DASH diyeti (Dietary Approaches to Stop Hypertension, hipertansiyonu durdurmak için diyet yaklaşımı) ile sodium ve genel yağ alımı kısıtlanmaktadır. Bu diyet yaklaşımı ile kalp damar hastalık riskinin azalması ve hastalığın ilerleme hızının düşmesi arasında doğrudan ilişki vardır. Koroner arter hastalığı ve periferik arter hastalığı için önerilen bir diyettir.

·      Düşük yağlı diyet kalp damar hastalarında  yaşam beklentisini ve yaşam kalitesini arttırabilir. Her ne kadar bu diyetin özellikle periferik arter hastalığında çalışması olmasa da genel olarak kalp – damar hastalarına önerilmektedir. Tip II diyabet ve obezitede faydalı olduğu düşünülmektedir.

·     Düşük karbonhidratlı diyet özellikle düşük yağlı diyet ile kombine edildiği zaman trigliseridleri azaltabilir ve iyi kolesterolü arttırabilir. Her iki durum kalp ve damar sağlığı için faydalı bulunmaktadır.

Tüm bu diyetlerin elbette bir faydası vardır. Ancak hangi diyetin size daha uygun olacağını doktorunuz ve diyetisyeniniz ile tartışmanız faydalı olacaktır.